Afgelopen zondag, 31 Augustus 2025, herinnerde dominee Tom Rijken, in de gezamenlijke zomerdienst
van de Doopsgezinde, Vrije Evangelische en Remonstrantse gemeenten in Dordrecht aan het 500 jarig
jubileum van de doopsgezinde beweging. Ik vroeg me daarom af wat er in 2034/2035 in Münster gaat
gebeuren. In de geschiedenis van de doopsgezinde beweging zijn de jaren 1534/1535 in Münster immers van ongekend belang geweest.
Aan het Münsterse “doperrijk” kwam een nogal hardhandig einde. Toen de prins-bisschop van Münster
met geweld de macht over de stad opeiste, werden drie leiders van de dopers gefolterd en begin 1536
geëxecuteerd. Vervolgens werden hun lichamen in kooien aan de toren van de Sint Lambertuskerk
gehangen. In 1881 werd de toren vervangen. Er zijn toen replica’s van de kooien gemaakt, om aan de
nieuwe toren te hangen. Uiteindelijk is dat niet gebeurd: de replica’s bevinden zich nu in het
gemeentemuseum, en de originele kooien hangen aan de nieuwe toren.
Één van deze drie was Bernd Krechting. Bernd was de broer van Catarina Krechting. Zij kreeg een
dochter, Gretje Koenink. Gretje kreeg een zoon, Johann Schodyrck. Johann kreeg een zoon, Engelbert,
die zijn zoon weer Johann noemde, en die Johann had ook weer een zoon met de naam Johann. Deze
derde Johann had een zoon genaamd Pauwel, en Pauwel noemde een zoon dan weer Engelbert. Deze
Engelbert verhuisde trouwens van Emden naar Winschoten. Engelbert had een dochter genaamd
Gertien. Gertien had een zoon genaamd Pieter Suir. Pieter had een zoon genaamd Jacob. Jacob had een
dochter genaamd Saartje, en Saartje had een dochter genaamd Tietje Homan. Tietje had een zoon
genaamd Renke Jan Mulder. Renke Jan Mulders dochter heet Titi Mulder, en zij heeft een zoon genaamd
Renke Meuwese.
Dat ben ik. Vijftien generaties later. Ik heb deze genealogie niet zelf in archieven geverifieerd, maar het is
me wel duidelijk dat mijn opa afstamt uit een familie met veel doopsgezinde wortels, dus het lijkt me
zeker een aannemelijke afstamming.
Vijftien generaties lang hangt de broer van mijn voormoeder nu aan een kerktoren in Münster. De tijden
zijn al ettelijke malen volledig veranderd. Zelfs de kerktoren werd vervangen. Maar zijn laatste rustplaats
is nog steeds een kooi in de lucht. Ik heb deze kooi zelf gezien toen ik jaren geleden in Münster was. 500
jaar is een heel lange tijd, en een grote mijlsteen, een moment om terug te blikken en te reflecteren. De
verhouding tussen doopsgezinden en andere kerkgenootschappen is in de tussenliggende tijd enorm
veranderd. Het zou mij deugd doen als doopsgezinden en anderen ook nadenken over wat er nu, na 500
jaar, zou moeten gebeuren met de kooien waar de lichamen van deze doopsgezinden zijn achtergelaten.
Wat mij betreft is het antwoord simpel: ze zouden begraven moeten worden. We kunnen de
geschiedenis niet herschrijven. Maar we kunnen de straf die 495 jaar geleden begon wel beëindigen. Ik
ben niet geïnteresseerd in een herwaardering van het doperrijk. Maar niemand verdient het om voor
eeuwig niet begraven te worden.
Renke Meuwese, 1 September 2025
Foto: Jan Dekkers
P.S. Voor wie meer wil weten over Münster: Jantje van Leiden, Luc Panhuysen (2003) Uitgeverij Verloren Hilversum.
